HIP

HIP to historically informed performance, lub — jak wolą niektórzy: historically inspired performance; zwane także 'wykonaniami autentycznymi' — styl wykonywania muzyki barokowej, czy klasycystycznej (rzadziej: romantycznej), który zakłada odtworzenie warunków wykonawczych, jakie panowały w epoce. Czasami prowadzi to do uproszczonego założenia, że HIP oznacza wykonywanie muzyki na instrumentach z epoki. Praktyka ta wymaga jednak więcej — także analizy dawnego stylu wykonawczego, czesto analizy warunków konkretnego wykonania (z rozstawieniem muzyków i szczegółami repertuaru włącznie). Wielu wykonawców HIP jednocześnie jest muzykologami, bądź współpracuje z muzykologami.

Dyskusja o historyczności
Zakres 'historyczności' wykonań HIP jest dyskusyjny. Nie ma dzisiaj praktycznie możliwości poznania faktycznego stylu wykonawczego nie tylko w czasach średniowiecza, czy renesansu, ale także baroku i klasycyzmu. Nakładają się na to różnice w postrzegu muzyki przez współczesnych słuchaczy i muzyków. Prowadzi to do pewnej różnorodności wizji muzyki dawnej i wizji muzyki, jaka powinna być wykonywana (stąd interpretacja skrótu odwołująca się jedynie do historycznej inspiracji, pozostawiająca dużą dowolność wykonawcom).

Moda i sukcesy
W założeniu twórców HIP miał przybliżając oryginalne metody wykonawcze, przybliżyć zamysły kompozytorów, dzięki czemu utwory powinny brzmieć 'lepiej'. I rzeczywiście, wiele dzieł zyskało dzięki HIPowi, który pozwolił przywrócić pewne wartości w odbiorze muzyki, jednocześnie przełamując konwencję sal koncertowych, które od epoki romantyzmu zostały zdominowane przez 'muzykę poważną' i spętane konwenansami. (Nieprzypadkowo rozwój HIP w znacznej mierze łączy się z przemianami roku 1968. Nie bez znaczenia był tu także fakt, że powracanie do dawnych instrumentow przejściowo zrównało ówczesnych profesjonalistów i amatorów.)

Zasadniczo utwory wykonywane w konwencji HIP są 'barwniejsze' (eksponuje się więcej barw orkiestrowych) i wykonywane szybciej. Nie bez znaczenia była także większa odwaga wykonawców by włączać elementy improwizacji, oraz twórczo nawiązywać do stylistyki muzyki popularnej. (Choć można także zauważyć, że niektórzy zwolenicy dawnej praktyki potrafią do dziś postrzegać HIP jako formę spisku firm płytowych, które postanowiły odświeżć swoje zbiory nagrań i przedłużyć prawa autorskie, dzięki wmówieniu słuchaczom, że teraz posłuchają po raz pierwszy muzyki autentycznej.)

HIP doprowadził do licznych przewartościowań. Przypomniał muzykę dawną (sprzed epoki klasycyzmu), często zapomnianą i rzadko wykonywaną. Przypomniał wielu zapomnianych kompozytorów — znakomitym przykładem kariery dzięki stylowi HIP jest Antonio Vivaldi, zapomniany zupełnie w XIX wieku, w XX wieku nieśmiało odkrywany (wielka kariera "Czterech pór roku" przywróconych światu w latach 40-tych XX wieku), dzisiaj przypominany na dużą skalę — gra się jego sonaty, koncerty, a także zupełnie zapomniane opery…

Obecnie styl HIP dominuje w wykonywaniu muzyki barokowej. W klasycyzmie ostro rywalizuje z orkiestrami postromantyczmi (z których wiele także nauczyło się pewnych technik wywodzących się z HIP i potrafi naśladować jego stylistykę nawet na współczesnych instrumentach); podczas gdy muzyka romantyczna pozostaje niemal wyłączną domeną orkiestr postromantycznych.

Wykonawcy
Najważniejsze postacie HIP to Nikolaus Harnoncourt, John Eliot Gardiner, Philippe Herrweghe, Paul McCreesh, czy Jordi Savall.

O ile nie zaznaczono inaczej, treść tej strony objęta jest licencją Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License