Platon "Obrona Sokratesa"

Dialog Platona przedstawiajacy obronę Sokratesa przed ateńskim sądem. Przedstawia on obronę na tyle dokładnie, że można ją dobrze zrekonstruować, choć pozostaje pytaniem, w jakiej mierze sam dialog stanowi produkt sztuki Platona… W końcu mowy — a to przede wszystkim mowa obrończa — dość swobodnie komponowano w tych czasach, starając się jedynie o prawdopodobieństwo… Z drugiej strony Platon był świadkiem zajść, a istniał zwyczaj notowania tego typu przemów.

Słowa Sokratesa do dzisiaj jaśnieją wielkim moralnym światłem i stanowią jeden z najważniejszych fundamentów kultury europejskiej. W tym sporze między Atenami i Jerozolimą zdecydowanie reprezentują ducha Aten — choć Sokrates miał z prawem i sędziami Aten przegrać…

Sokratesa oskarżono o niewiarę w bogów i sianie zgorszenia; dając tym samym prawzór dla wszystkich obrońców rozumu i wolności w starciu z tradycją (nie tylko religijną). Dziś mądrości Sokratesa nie szokują, choć wciąż tli się w nich rewolucyjny płomień zwątpienia i racjonalizmu.

(Swoją drogą z zestawienia Obrony Sokratesa i Eutyfrona można dojść do wniosku, że piekło to inni.)

Fragment:

“A kiedy przyszła oligarchia, to znowu tych Trzydziestu posłało po mnie, żebym razem z czterema innymi przyszedł do nich, do okrągłego domu, i kazali mi dostawić z Salaminy Leona Salamińczyka. Mieli go stracić. Oni przecież mnóstwo takich poleceń wydawali różnym ludziom, żeby mieć jak najwięcej współwinnych.”

“Więc nie to jest rzecz trudna, obywatele: uniknąć śmieci; znacznie trudniej – zbrodni.”

“Bo mnie się zdaje, że gorszy człowiek “nie ma prawa” zaszkodzić lepszemu. Pewnie, może go zabić, skazać na wygnanie, pozbawić czci i praw. Tylko że te rzeczy on pewnie uważa, i ktoś inny może, za wielkie nieszczęście, a ja zgoła nie uważam; znacznie większe nieszczęście robić to, co on teraz robi: niesprawiedliwie nastawać na życie człowieka.”

“Bo jeżeli powiem, że to jest nieposłuszeństwo względem boga i ja dlatego nie mogę siedzieć cicho, to mi nie uwierzycie; powiecie, że to drwiny. A jeżeli powiem, że to właśnie jest też i największe dobro dla człowieka: każdego dnia tak rozprawiać o dzielności i o innych rzeczach, o których słyszycie, że i ja sam rozmawiam, i własne, i cudze zdania roztrząsam, a bezmyślnym życiem żyć człowiekowi nie warto, jeśli to powiem, to tym mniej mi będziecie wierzyli.”

“Bo wyście to dziś popełnili myśląc, że się pozbędziecie ciągłego rachunku sumienia w życiu; tymczasem wypadnie wam coś całkiem przeciwnego.”

O ile nie zaznaczono inaczej, treść tej strony objęta jest licencją Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License